Redactionele status: Gecontroleerd
Gebruik geen leerlinggegevens buiten een goedgekeurde omgeving en houd de docent verantwoordelijk voor beoordeling.
- Doelgroep
- Leraren en docenten
- Niveau
- Beginner
- Leestijd
- circa 18 min.
- Gecontroleerd
- Inhoudelijk gecontroleerd: 24 oktober 2026
Inhoudsopgave
Praktische gids voor leraren en docenten: toetsen ontwerpen, feedback geven, lessen differentiëren en studenten begeleiden met AI.
Na dit boek kun je:
- Toetsen ontwerpen met AI-ondersteuning
- Gepersonaliseerde feedback geven met ChatGPT
- Lessen differentiatie uitvoeren per niveau
- Studenten begeleiden bij AI-gebruik
- Academische integriteit bewaken in het AI-tijdperk
Lesvoorbereiding met AI
Ondersteuning voor voorbereiding en variatie
AI kan helpen bij een eerste opzet, varianten en taalniveau. De docent blijft verantwoordelijk voor leerdoelen, vakinhoud, inclusie en beoordeling.
| Taak | Mogelijke ondersteuning | Controle door docent |
|---|---|---|
| Lesplan schrijven | Eerste structuur | Leerdoelen en haalbaarheid |
| Materiaal verzamelen | Zoektermen en voorbeelden | Oorspronkelijke bronnen en rechten |
| Opdrachten maken | Varianten per niveau | Validiteit en toegankelijkheid |
| Toetsvragen | Conceptvraagtypen | Juistheid, niveau en betrouwbaarheid |
| Feedback-sjablonen | Formuleringen | Persoonlijke, menselijke beoordeling |
Geef bij elke lessenprompt het vak, het leerjaar, het niveau en de kerndoelen mee. Hoe specifieker, hoe bruikbaarder het resultaat.
Toetsen en opdrachten ontwerpen
Validiteit en variëteit
ChatGPT helpt je diverse vraagtypen te combineren en te differentiëren naar niveau.
| Type | Toepassing | Prompt-aanpak |
|---|---|---|
| Meerkeuzevragen | Kennistoetsing | Maak 10 MC-vragen over [onderwerp] voor niveau [X] |
| Open vragen | Redeneren en uitleggen | Maak 3 open vragen die begrip van [concept] testen |
| Casusvragen | Toepassingsgericht | Schrijf een casus over [thema] met 4 vragen |
| Rubrics | Beoordeling | Maak een beoordelingsrubric voor [opdracht] |
Differentiatie per niveau
Elke leerling op zijn eigen pad
Differentiatie is een van de grootste uitdagingen in het onderwijs. AI maakt het mogelijk om voor elk niveau passend materiaal te genereren.
Schrijf dezelfde uitleg over fotosynthese op drie niveaus: (1) groep 7 basisschool - eenvoudig met analogie, (2) VMBO-T - met basisconcepten en schema, (3) VWO - met biochemische details en formule. Elk niveau maximaal 150 woorden.
- 1Startniveau: vereenvoudigde uitleg met visuele aanknopingspunten
- 2Basisniveau: standaard leerstof met oefeningen en herhaling
- 3Verdieping: uitdagende opdrachten voor snellere leerlingen
- 4Remediering: alternatieve uitleg voor leerlingen die achterlopen
Feedback geven met AI
Snel, specifiek en constructief
Nakijken en feedback geven is tijdrovend. ChatGPT kan helpen bij het structureren van feedback - maar de eindverantwoordelijkheid blijft bij de docent.
Dit is het werkstuk van een leerling [niveau] over [onderwerp]: [tekst]. Geef constructieve feedback op: (1) inhoudelijke juistheid, (2) structuur en opbouw, (3) taalgebruik. Gebruik de sandwich-methode: positief - aandachtspunt - positief. Max 150 woorden per punt.
Gebruik ChatGPT voor eerste-leeswerk en structuurfeedback. Jouw menselijke blik blijft onmisbaar voor nuance, motivatie en leerlingspecifieke context.
AI-integriteit in de klas
Spelregels en gesprekken
Studenten gebruiken AI - met of zonder toestemming. Beter is het om open het gesprek te voeren en heldere kaders te stellen.
| Toepassing | Aanbeveling | Reden |
|---|---|---|
| Brainstormen | Toestaan | Ontwikkelt denkvermogen |
| Eerste concept | Beperkt toestaan | Oefening in schrijfvaardigheid |
| Eindproduct | Niet toestaan | Beoordeelt eigen competentie |
| Onderzoek | Begeleid toestaan | Bronkritisch denken leren |
| Vertaling | Casuïstisch | Afhankelijk van leerdoel |